2016

December 2016

December 2016

Wanneer krijg je een strafblad en hoe lang worden je gegevens bewaard?

Door Jaryl Kanhai

Tijdens mijn werk als buitengriffier bij de Rechtbank Noord-Nederland valt het mij vaak op dat verdachten niet precies weten wat een strafblad precies inhoudt. Hoewel de term strafblad vaak in het maatschappelijk verkeer gebruikt wordt, is de juiste term ‘uittreksel justitiële documentatie’. Justitie houdt in een systeem (justitiële documentatie) bij of iemand in aanraking is geweest met justitie. Als iemand nooit in aanraking is geweest met justitie spreekt men van een blanco strafblad.

In het ‘Besluit justitiële en strafvorderlijke gegevens’ is expliciet bepaald welke justitiële gegevens in de justitiële documentatie worden geregistreerd. Bij een misdrijf krijgt je altijd een strafblad (mits je ouder bent dan 12 jaar). Bij een overtreding hangt het af van de soort overtreding en de opgelegde straf. Ernstige strafbare feiten, vooral die waarbij een vrijheidsstraf in beeld kan komen, worden als misdrijven aangemerkt. Voorbeelden van misdrijven zijn mishandeling (art. 300 e.v. Sr), diefstal (art. 310 e.v. Sr) en vernieling (art. 350 Sr). Minder ernstige feiten, waarbij normaal gesproken een geringe vermogensstraf op het spel staat, worden als overtredingen bestempeld. Een voorbeeld hiervan is openbaar dronkenschap (art. 453 Sr).[1]

Indien vast staat dat je een strafbaar feit hebt gepleegd, dan wordt dit justitieel gedocumenteerd. De rechter kan dit vaststellen door middel van een veroordeling, maar ook het Openbaar Ministerie (hierna: OM) is bevoegd om dit vast te stellen door verdachten voor bepaalde strafbare feiten een strafbeschikking te geven, de zogenaamde OM-afdoening. Op deze manier kan buiten de rechter om de zaak worden afgedaan. De officier van justitie verklaart in dit geval dat iemand schuldig is aan het plegen van een strafbaar feit. Als je het niet eens bent met een strafbeschikking, dan kunt je daartegen verzet instellen. Je krijgt dan een dagvaarding en de zaak wordt dan alsnog voor de rechter gebracht. Een strafbeschikking die minder dan € 100,– beloopt komt niet op het strafblad.

De wettelijke bewaartermijn van justitiële gegevens vangt aan op het moment dat òf door de staande magistratuur (het OM) een beslissing om niet te vervolgen is genomen, òf door de zittende magistratuur (Rechterlijke Macht) een einduitspraak is gedaan, òf een strafbeschikking volledig ten uitvoer is gelegd.

De geregistreerde gegevens over misdrijven worden in ieder geval twintig jaar in de justitiële documentatie opgenomen. Indien het een misdrijf betreft, waarop naar de wettelijke omschrijving een gevangenisstraf van 6 jaar of meer is gesteld, bedraagt de termijn tenminste dertig jaar. Deze termijn van dertig jaar wordt verlengd met twintig jaar, indien de opgelegde gevangenisstraf of vrijheidsbenemende maatregel meer dan twintig jaar is. Indien deze vrijheidsstraf of maatregel meer dan veertig jaar is, wordt de bewaartermijn gesteld op tachtig jaar. In het geval van een zedenmisdrijf is ook sprake van een bewaartermijn van minimaal tachtig jaar. Wanneer gedurende de looptijd van de bewaartermijn van justitiële gegevens van een strafzaak, een nieuwe einduitspraak in verband met een ander misdrijf is gedaan, worden alle gegevens bewaard totdat alle bewaartermijnen zijn verstreken. De gegevens betreffende misdrijven worden 12 jaar na overlijden van betrokkene indien het een misdrijf betreft waarop naar de wettelijke omschrijving een gevangenisstraf van minder dan 6 jaar is gesteld. Er geldt een termijn van 20 jaar na overlijden van betrokkene indien het een misdrijf betreft waarop naar de wettelijke omschrijving een gevangenisstraf van 6 jaar of meer is gesteld.

De bewaartermijn van gegevens omtrent overtredingen is vijf jaar. Indien een vrijheidsstraf is opgelegd, niet zijnde vervangende hechtenis of een taakstraf, dan is de termijn tien jaar. De gegevens worden twee jaar na het overlijden van de gedocumenteerde verwijderd.

Om je justitiële documentatie in te zien moet je een schriftelijk verzoek indienen bij de Justitiële informatiedienst. De gegevens kunnen worden ingezien bij de griffie van de arrondissementsrechtbank waar je woonachtig bent. Je moet voor deze inzage een vergoeding betalen en een kopie van het uittreksel krijgen is niet mogelijk.

[1] Zie: J. de Hullu, Materieel Strafrecht, Over algemene leerstukken van strafrechtelijke aansprakelijkheid naar Nederlands recht, Deventer: Kluwer 2015, p. 72-73.

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.