Nieuws

Dynamische verkeerscontroles om criminelen te spotten

December 2015
Dynamische verkeerscontroles om criminelen te spotten
Door Hennie Haarsma

Het Hof van Amsterdam heeft de afgelopen maand een opvallende uitspraak gedaan. Dynamische verkeerscontroles, waar de politie regelmatig gebruik van maakt, zijn verboden.

Bij een zogenaamde ‘dynamische verkeerscontrole’ is in feite sprake van een gericht rechercheonderzoek. De methode houdt in dat de politie een verkeerscontrole organiseert, waarbij ze eigenlijk concreet op zoek zijn naar criminelen. Burgerauto’s staan op plaatsen waarvan bekend is dat criminelen zich daar ophouden. Wanneer er een verdachte auto gespot wordt, wordt deze gevolgd door de burgerauto’s tot ze bij een plaats zijn waar een surveillanceauto klaar staat voor de zogenaamde verkeerscontrole.

De criminelen waarnaar de recherche op zoek is, denken dat ze in een reguliere verkeerscontrole zijn beland en zullen vrijwillig toestemming geven voor fouillering van henzelf en doorzoeking van de auto. Op deze manier is er volgens de politie sprake van een rechtmatig onderzoek.

In de onderhavige zaak zag de politie op 3 juni 2013 een BMW X6 rijden met daarin twee personen. Een van de agenten deed navraag bij zijn collega’s over het kenteken. De auto bleek afkomstig te zijn van een firma waarvan de politie wist dat veel criminelen daar auto’s huren. De bestuurder van de BMW X6 kreeg een stopteken. De agenten vertelden hem dat hij staande was gehouden voor een verkeerscontrole. Een van de agenten deelde de betreffende personen mede dat er in Amsterdam West een groot aantal geweldsdelicten plaats vond en dat daarbij de laatste tijd ook vaak was geschoten. Hij vroeg om toestemming om de personen te fouilleren en de auto te doorzoeken. Zo geschiedde. Bij het openen van de achterklep, viel gelijk op dat er een sterke geur naar buiten kwam. Er werd een tas vol met wiet gevonden.

Het Hof oordeelt als volgt over een dergelijke controle. Het gaat bij dynamische verkeerscontroles om strafvorderlijke ‘fishing expeditios’: opsporingsactiviteiten op basis van vage risicokenmerken zonder enige verdenking ter zake van enig strafbaar feit, waardoor informatie kan worden vergaard die bij een reguliere verkeerscontrole niet toegankelijk zou zijn, aldus het Hof. Daarop volgt dat het Hof  van oordeel is dat de politie haar toekomende controle bevoegdheden van de Wegenverkeerswet uitsluitend heeft aangewend voor een ander doel dan waarvoor de bevoegdheden zijn gegeven. Dit levert strijd op met het beginsel van détournement de pouvoir. Er is met andere woorden sprake van misbruik van het recht.

Het Hof maakt duidelijk dat het van groot belang is dat men er op kan vertrouwen dat overheidsorganen de hun toegekende bevoegdheden gebruiken voor de doeleinden waarvoor zij zijn gegeven. Dynamische verkeerscontroles maken inbreuk op dat vertrouwen, beperken de vrijheid van beweging en schenden de persoonlijke levenssfeer. De kilo wiet die is gevonden ten gevolge van de dynamische verkeerscontrole wordt aldus uitgesloten van het bewijs. Dit met als gevolg dat de verdachte werd vrijgesproken.

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.