Jaargang 46 - Nummer 2

Een dag in het leven van… mediator Edith Bos

Een dag in het leven van een mediator

Judith Bos – Accent Mediation

Door: Monique Nijboer
Wanneer je als student zegt dat je rechten studeert, denkt men vaak dat je later de advocatuur in gaat. Maar er zijn vele andere professies waar de rechtenstudie een uitstekende basis voor vormt. Bijvoorbeeld mediation, een opkomend middel om partijen in conflicten dichter bij elkaar te brengen. Een proces waarbij het er niet om gaat wie er met de ‘winst’ naar huis gaat, maar een proces waar je een win-win situatie wil creëren, of beter gezegd waar verliezen worden beperkt en samen naar een overeenkomst wordt gezocht. In dit artikel geef ik informatie over het beroep en krijg je een kijkje in de keuken van het werk van een mediator. Judith Bos, van Accent Mediation, heeft mij vol passie uitleg gegeven over de do’s en don’ts van het vak.

 

Mediators heb je in verschillende soorten, hiermee bedoel ik in eerste instantie de achtergrond van een mediator. Je hebt mediators met een psychologische achtergrond, een bedrijfskundige achtergrond maar ook, zoals Judith, een juridische achtergrond. Ook kun je je specialiseren in bepaalde gebieden en soorten conflicten. In het familierecht en bij arbeidszaken is het fenomeen mediation al langere tijd ingeburgerd. Hedendaags is de mediation in strafzaken en faillissementen ook in opmars.[1] Mediation lijkt zich steeds meer een vaste positie in het Nederlandse rechtssysteem te verwerven. Zo is het in de rechtszaal gebruikelijker om door te verwijzen naar een mediator.[2] Op het moment is er nog geen wettelijke inbedding van de mediation, de mediator heeft geen verschoningsrecht. Maar naar aanleiding van de Europese richtlijnen om grensoverschrijdende mediations vast te leggen is men bezig om ook de nationale conflictbemiddeling een plaats te geven in de Nederlandse Wetgeving.
Om jezelf een mediator te kunnen noemen moet je eerst een erkende NMI registermediator opleiding volgen.[3] De opleiding wordt bij verschillende trainingsinstituten aangeboden. Tijdens de opleiding wordt er, naast het vergaren van psychologische en juridische kennis, aandacht gegeven aan gespreksvaardigheden. Door rollenspellen leer je praktijksituaties kennen waarin je naast het onderhandelen de psychologische en juridische kennis toe kan passen. Dit wordt ook bij een echte mediation van je wordt verwacht.

De partijen bij een mediation moeten ten eerste vrijwillig willen deelnemen aan de mediation en bereid zijn om een eigen inspanning te leveren. Tevens moet het gaan om zaken waarover partijen zelf kunnen beslissen. Ze nemen eigen verantwoordelijkheid bij de mediation.  Want de mediator lost het conflict niet op, maar brengt twee partijen nader tot elkaar. De mediator wordt primair ingezet om de vastgelopen communicatie tussen partijen weer op de rails te krijgen. Uit een verbeterde communicatie tussen twee partijen kan natuurlijk wel een oplossing komen. In eerste instantie denkt een mediator dus in opties en mogelijkheden en kan hij effectief met conflicten en emoties omgaan. Ze zal als onafhankelijk derde in het proces een gespreksstructuur aanbrengen en cliënten inzicht geven in elkaars en eigen gedrag en wensen. Het proces begint bij de voorbereiding, daarna bestaat het plenaire gedeelte uit een intake, exploratie, onderhandeling en besluitvorming, waarna op het einde het proces wordt afgesloten. Je begint de mediation met een overeenkomst en je eindigt de mediation met een overeenkomst.
Judith Bos – Accent Mediation, nadruk op de dialoog

Kort wat over Judith, de mediator waarbij ik de onderstaande ervaringen heb opgedaan. Judith heeft naast het zijn van mediator nog andere activiteiten, dus werkt ze parttime als mediator. Nadat ze in 2002 de mediationopleiding had afgerond, heeft ze samen met een collegamediator Het Akkoord opgericht. In 2004 is ze ook gaan werken als rechtbankmediator. Sinds 2011 voert ze een eigen praktijk onder de naam Accent Mediation.[4] Ze is NMI Registermediator en geeft uit oogpunt van conflictpreventie diverse trainingen. Wanneer er behoefte aan is om samen te werken met een andere mediator of deskundigen is ze hier flexibel in, ze doet zelfs aan online mediation. Naast het uitoefenen van het beroep vervult ze ook nog gerelateerde nevenactiviteiten. Kortom een ondernemende vrouw die vol passie haar werk, waar de dialoog voorop staat, volbrengt.

 

Volgens Judith is het my lucky day, want ik kan mee naar een workshop én een echtscheidingsmediation.
Workshop
De workshop mediation voor alumni psychologen van de RUG was een boeiende en interessante ervaring. Na een inleiding wat het beroep inhoudt, het bespreken van praktijkgevallen en een filmpje van een voorbeeldzaak mochten we zelf aan de slag. Er stond een rollenspel op het programma. Nadat de rollen waren verdeeld en ik was getransformeerd tot Lia Stoffel, de mediator, konden we beginnen.
Het betrof een conflict tussen een technisch directeur en een algemeen directeur van een bedrijf. De technisch directeur was al jaren bij het bedrijf werkzaam in tegenstelling tot de net aangestelde algemeen directeur. Na even warm worden en het proces te hebben uitgelegd aan de cliënten was het tijd om de mediationovereenkomst te tekenen. Dit document garandeert onder andere de geheimhouding en vertrouwelijkheid van het proces. Het volgende wat me te doen stond was het conflict in kaart brengen en de wensen van partijen achterhalen. Ik merkte dat je als mediator je moet kunnen inleven in de personen en het vertrouwen van beide personen moet winnen. Ook al hebben ze in het begin gezamenlijk ingestemd met de mediation, het vertrouwen en het meewerken van beide partijen gedurende het hele proces is de sleutel tot succes. Een onpartijdige mediator is hierbij een belangrijk element. Ik merkte aan mijzelf dat je snel met iemand meedenkt als diegene zijn of haar kant van het verhaal vertelt. Maar wanneer je daar vol in meegaat, verlies je ten eerste je onpartijdigheid en ten tweede het vertrouwen van de andere partij. Door partijen met elkaar te laten praten, soms het gesprek sturen en enkele mogelijkheden op tafel leggen werd er voor een eerste bijeenkomst al veel werk verricht. Partijen hebben een beter beeld van het proces gekregen, hebben uitgesproken wat het conflict betreft en toegelicht waar men naar toe wilt. Dat lijkt me een mooi resultaat van een eerste bijeenkomst én, voor mij, een eerste ervaring als mediator.

 

Echtscheidingsmediation
De echtscheidingsmediation waar ik bij mocht zijn vond dit keer niet op neutraal terrein plaats. Vanwege omstandigheden gingen we naar de mensen thuis. In de auto legde Judith mij de zaak uit, want bij een echtscheiding kunnen er verschillende elementen bij komen kijken. Deze zaak betrof een stel met minderjarige kinderen. Eenmaal binnen merkte ik gelijk dat Judith bij eerdere bijeenkomsten een band heeft ontwikkeld met het stel. Ze vertrouwen haar, zijn open en niet zakelijk of afstandelijk. Na het tekenen van mijn geheimhoudingsverklaring pakte Judith de zaak op waar hun vorige bijeenkomst was geëindigd. Er werd ook aandacht aan het ‘huiswerk’ van de partijen besteed. Zo nemen partijen geen overhaaste beslissing, worden er ook door hun dingen uitgezocht én zijn ze echt betrokken bij het proces. Tijdens deze bijeenkomst moesten de openstaande onderdelen van het echtscheidingsconvenant en het ouderschapsplan[5] worden ingevuld. Nadat de mediator een punt heeft aangekaart, geven partijen aan hoe ze erover denken en overleggen ze de mogelijkheden. Judith springt in wanneer partijen niet duidelijk weten wat de (voordeligste) mogelijkheden zijn, en legt dan uit waaraan ze kunnen denken. Tevens stuurt ze het gesprek wanneer de spanningen tussen partijen wat hoger oplopen. Zo worden de overeenkomsten stap voor stap doorgelopen. En worden er door partijen gezamenlijke beslissingen genomen over de woning, pensioenen, alimentatie, omgangsregelingen etc. Aan het einde van de bijeenkomst legt Judith de verdere gang van zaken uit en sluit één van de partijen met een mooie uitspraak af: ‘ons huwelijk is niet mislukt, maar ons huwelijk is niet verder gelukt.’

Ik heb de indruk gekregen dat partijen door de bijeenkomsten, hun betrokkenheid en concessies zich meer bewust zijn van het proces en de uitkomsten. Ik vond het erg mooi om te zien dat mensen die kennelijk zo erg in conflict zijn en er zelf niet meer uitkomen, met behulp van een derde toch netjes met elkaar kunnen omgaan. Om er samen uit te komen en om elkaar verder te helpen.

 

Na het meelopen en het vergaren van informatie over mediation ben ik nog meer enthousiast geworden over het beroep. Bedankt Judith, voor de mogelijkheid om deze ervaringen op te doen en een kijkje in de keuken te hebben gekregen van een opkomend middel in de samenleving.

 

 



[1] Van Wemeskerken, H. 2012: Mediation: niet voor watjes. Mr. Magazine voor juristen Mr, Deventer: Kluwer 2012, nr. 11.

[2] Sinds 2007 hebben alle rechtbanken en gerechtshoven een verwijsvoorziening voor mediation in huis.

[3] Toetredingseisen tot het NMI Register:
NMI erkende basisopleiding, Theorie-examen, Assessment en een Verklaring Omtrent het Gedrag. Daarna moet je aan de Onderhoudseisen NMI register voldoen.
Structuur binnen de mediation:
NMI Gedragsregels, NMI mediation Reglement en een model mediationovereenkomst. Daarnaast kent het NMI een klachtenregeling en onafhankelijk tuchtrecht.

[4] Accent Mediation, met de nadruk op de dialoog: www.accentmediation.nl

[5] Artikel 1:247a BW jo artikel 815 lid 2 RV

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.